تعمیرات و سیم پیچی الکتروموتورهای ولتاژ بالا و ضد انفجار
برخی از صنایع نظیر نفت، گاز، پتروشیمی، فولاد و غیره شرایط محیطی خاصی دارند و نمی توان از الکتروموتورهای معمولی در آنها استفاده کرد. برای این صنایع به جای الکتروموتورهای معمولی از الکتروموتورهای ضد انفجار استفاده می شود. این دسته از موتورها کلاس ایمنی بسیار بالاتری دارند و با استفاده از مواد غیر قابل اشتعال تولید شده اند.
موتورهای ولتاژ بالا نیاز به سرویس و رسیدگی مداوم دارند و کوچکترین ایراد در آنها باید خیلی زود تعمیر شود. زیرا وجود هرگونه اختلال در عملکرد آنها به ایمنی موتور آسیب می زند و به شدت خطرناک است. پس تعمیر الکتروموتور و سرویس به موقع آنها اهمیت بسیار زیادی دارد.
موتورهای ولتاژ بالا حتماً باید توسط متخصص های با تجربه تعمیر شود. زیرا هرگونه اشتباه در تعمیر آنها پیامدهای غیر قابل جبرانی به همراه خواهد داشت. در ادامه این مطلب در رابطه با موتورهای انفجاری و شرایط تعمیر آنها اطلاعات بیشتری عنوان خواهد شد.
معرفی الکتروموتورهای ولتاژ بالا
موتورهای ولتاژ بالا برای تبدیل انرژی الکتریکی به مکانیکی در صنایع بزرگ به کار می روند و ساختار فنی و اجزای تشکیل دهنده آنها مشابه الکتروموتورهای معمولی است. منتهی این موتورها بیش از ۱۰۰۰۰ وات ولتاژ دارند و از ایمنی بسیار بالاتری برخوردار هستند. این دسته از محصولات از نظر نوع طراحی، سرعت، توان و نحوه اتصال انواع مختلفی تولید می شوند. به عنوان مثال از نظر نحوه طراحی شامل موتورهای القایی، سنکرون و موتورهای DC هستند.
مهمترین اجزای تشکیل دهنده موتورهای ولتاژ بالا شامل استاتور، روتور، سیستم خنک کاری، سیستم یاتاقان و تجهیزات جانبی است. هر کدام از این قطعات نیز با استفاده از اجزای مختلفی تولید شده اند. در این موتورها قدرت موتور متناسب با حاصل ضرب جریان و ولتاژ است.
ویژگی ها و کاربردهای الکتروموتورهای ولتاژ بالا
همانطور که عنوان شد، موتورهای ولتاژ بالا در مقایسه با دیگر انواع موتور توان نامی بالاتری دارند و برای استفاده در محیط های پرتنش و شرایط جوی متغیر مناسب هستند. این دسته از تجهیزات کاملاً هوشمندانه طراحی شده اند و قطعات موجود در آنها کیفیت بسیار بالایی دارد.
همچنین از نظر ویژگی های ظاهری نیز بسیار سخت و مقاوم هستند. این دسته از موتورها اغلب در دماهای کمتر از ۵۵ درجه سانتیگراد تولید می شوند و بیشتر در صنایع نفت، گاز، فولاد، پتروشیمی، سیمان و معادن استفاده می شوند.
این موتورها در انواع مختلفی تولید می شوند و هر کدام آنها در شرایط خاصی به کار می روند. به عنوان مثال موتورهای توان بالای سنکرون بیشتر برای ماشین هایی که سرعت کم و ظرفیت بالایی دارند، استفاده می شوند. این دسته از موتورها ضریب توانی بالایی دارند و سرعت آنها تابع فرکانس شبکه است.
موتورهای ولتاژ بالای DC در شرایطی که باید سرعت با دامنه وسیع کنترل شود، به کار می روند. این نوع از موتورهای ولتاژ بالا ساختار پیچیده، نگهداری سخت و قیمت بالایی دارند.
نکات ایمنی در کار با الکتروموتورهای ولتاژ بالا
کار با موتورهای ولتاژ بالا چالش های خاص خود را دارد و این دسته از تجهیزات باید با توجه به نکات مختلفی استفاده شوند. باید گفت که کار با موتورهای ولتاژ بالا یک حرفه ای تخصصی است. بنابراین کسانی می توانند با این موتورها کار کنند که آموزش های لازم را فرا گرفته اند و به صورت کامل با نحوه کار با آنها آشنا هستند.
کسانی که با این موتورها کار می کنند باید برای محافظت از سلامت خود در برابر حوادث غیرقابل پیش بینی از تجهیزات حفاظت فردی نظیر دستکش های عایق برق، کفش ایمنی، کلاه و عینک مخصوص، لباس و شیلد صورت استفاده کنند.
دیگر نکته مهم برای استفاده از موتورهای ولتاژ بالا برچسب گذاری و قفل گذاری آنها است. برای این کار ابتدا باید تغذیه اصلی و ثانویه را به طور کامل قطع کرد و روی تمامی قطع کن ها برچسب و قفل با شناسه فرد مسئول نصب کرد.
دیگر نکته ای که برای استفاده از این دسته تجهیزات باید مورد توجه قرار بگیرد تخلیه انرژی ذخیره شده است. برای این کار باید خازن های موجود در مدارا ت جانبی و فیلترها را مطابق با دستورالعمل های شرکت سازنده موتور، به طور کامل تخلیه کرد. همچنین باید مطمئن شد که بعد از قطع تغذیه، شفت موتور بدون چرخش و کاملاً آزاد است.
نصب گیره ارت موقت روی بدنه موتور نیز اهمیت زیادی دارد. پس برای اطمینان خاطر از پایین تر بودن مقاومت زمین از مقادیر مجاز استاندارد، حتماً باید گیره ارت موقت را روی بدنه موتور نصب کرد. بررسی دوره ای سیستم ارت نیز مهم است و برای اطمینان خاطر از عملکرد مطلوب این قطعه، باید آن را در دوره های زمانی مشخص مورد بررسی قرار داد.
این موتورها را باید در یک شرایط محیطی مناسب نگهداری کرد. همچنین نباید آنها در محیط های مرطوب و آلوده قرار داد. زیرا این موارد به سلامت موتور آسیب می زنند و ایمنی آن را کاهش می دهند. همچنین باید از جمع آوری مواد قابل اشتعال نظیر روغن به دور موتور نیز جلوگیری کرد و به صورت مرتب در زمان های مشخص عملکرد سنسورهای حفاظتی دستگاه را مورد بررسی قرار داد.
تعمیر الکتروموتورهای ولتاژ بالا
تعمیر موتورهای ولتاژ بالا به مهارت بالایی نیاز دارد و این موتورها در تکمیل وظایف تولید نقش مهمی ایفا می کنند. فرایند تعمیر این تجهیزات زمان بر است و هزینه بالایی می برد. از این رو تعمیر آنها حتما باید به دست تعمیرکاران خبره انجام شود. تعمیرکار برای کاهش هزینه ها باید بتواند به صورت کاملا دقیق عیب را پیدا کند و سپس به صورت صحیح مراحل جداسازی قطعات را انجام دهد. لازم به ذکر است که عیب درست و جداسازی صحیح قطعات تأثیر بسزایی بر هزینه ها و سرعت تعمیر دارد.
برای تعمیر این موتورها در ابتدا باید سیم کشی خارجی موتور را برداشت و نقاط نصب قطعات را علامت زد. پس از برداشت سیم کشی خارجی باید کوپلینگ روی شفت و قرقره یا کوپلینگ را نیز برداشت. برای جداسازی راحت قرقره از محل نصب، می توان به شکاف بین محور موتور و قرقره مقداری نفت سفید اضافه کرد و محل نصب قرقره را روغن کاری نمود.
در مرحله بعدی باید چرخ ها را جدا کرد و برای جداسازی راحت چرخ ها باید آنها را به سرعت گرم نمود. اکنون باید بلبرینگ ها از محل نصب باز شوند. برای این کار ابتدا باید پوشش یاتاقان ها را برداشت و سپس پیچ های بست درپوش انتهایی را باز کرد.
در طی فرایند بازگشایی قطعات موتور از محل نصب، باید با دقت سلامت قطعات مورد بررسی قرار بگیرد. عدم توجه به سلامت قطعات کیفیت تعمیر را زیر سوال می برد. زیرا در این صورت ایرادهای موجود در قطعات شناسایی و رفع نمی شوند. در نتیجه پس از صرف کلی زمان، ایراد موجود در موتور باقی می ماند و آنچنان که انتظار می رود، پس از تعمیر موتور عملکرد مطلوبی ارائه نمی دهد.
تشخیص و رفع به موقع عیب و ایرادهای موجود در سیستم های خنک کننده، سیم های سرب، روتورها و یاتاقان ها اهمیت بسیار زیادی دارد و اگر به موقع کشف نشوند، هزینه های تعمیر را به شدت افزایش می دهند. از طرف دیگر تعمیر و نگهداری منظم این تجهیزات اهمیت بسیار بالایی دارد و اگر در بازه های زمانی مناسب به موقع سرویس نشود، خیلی زود کارایی مطلوب خود را از دست خواهند داد.
چالش ها و مشکلات رایج در تعمیر موتورهای ولتاژ بالا
همانطور که در مطالب قبلی نیز به این نکته اشاره شد، مهم ترین چالش های موجود برای تعمیر موتورهای ولتاژ بالا هزینه های بالای تعمیر و زمان بر بودن فرایند تعمیر است. زیرا برای عیب یابی درست و دقیق باید همه قطعات با حوصله و دقت از محل نصب جدا و بررسی شوند. این امر فرایند عیب یابی و تعمیر موتورهای ولتاژ بالا را طولانی می کند و هزینه های تعمیر را نیز بالا می برد.
تعمیر موتورهای ولتاژ بسیار تخصصی است و به مهارت و دقت بالایی نیاز دارد. متأسفانه در برخی موارد کاربران این تجهیزات به راحتی نمی توانند به متخصصان با تجربه و آموزش دیده جهت دریافت خدمات تعمیر دسترسی پیدا کنند و همین امر آنها را دچار چالش می کند.
خطر برق گرفتگی در تعمیر این موتورها بسیار بالا است . پس تعمیرکار برای حفظ سلامت خود در هنگام تعمیر باید به نکات ایمنی توجه ویژه ای داشته باشد. زیرا در غیر این صورت احتمال خطر برق گرفتگی تا حدود زیادی افزایش پیدا می کند. دیگر چالش پیش رو برای انجام این کار استفاده از تجهیزات خاص است.
به عبارت دیگر برای تعمیر این موتورها باید از تجهیزات خاص و پیشرفته استفاده شود. در برخی از موارد ممکن است تعمیرکار نتواند به راحتی تجهیزات و ابزارهای مورد نیاز برای تعمیر را تأمین کند.
موتورهای ولتاژ بالا سیستم های بسیار پیچیده ای دارند و همین امر فرایند تعمیر و عیب یابی آنها را بسیار سخت و زمان بر کرده است. از طرف دیگر شناسایی دقیق ایرادهای موجود در این تجهیزات در کنار دقت به مهارت بالایی نیاز دارد. در مواردی ممکن است برخی از عیب و ایرادها به دلیل مهارت پایین تعمیرکار به درستی تشخیص و شناسایی نشود. در نتیجه موتور نیز به درستی تعمیر نمی شود.
روش های عیب یابی و تعمیر موتورهای ولتاژ بالا
برای تعمیر و عیب یابی موتورهای ولتاژ بالا روش های مختلفی وجود دارد. البته باید گفت که انتخاب روش مناسب برای انجام این فرایند پیچیده و حساس اهمیت زیادی دارد. از طرف دیگر انتخاب روش مناسب و انجام درست آن نیازمند تجربه و دانش فنی بالا است. رایج ترین روش های عیب یابی و تعمیر موتورهای ولتاژ بالا شامل گزینه های زیر هستند.
بازرسی بصری
در ابتدا باید بدنه موتور را مورد بررسی قرار داد و از این طریق آسیب های فیزیکی نظیر خوردگی و ترک های موجود در آن را شناسایی کرد. سپس در صورت وجود ترک و خوردگی باید به دنبال منشأ و دلایل وجود بود. همچنین از طریق انجام یک سری آزمایش های عملی نظیر بررسی کارایی موتور تحت بار نامی و تحلیل آن نسبت به مشخصات فنی موتور، ایرادهای فنی موجود در آن را شناسایی کرد.
بررسی تنظیمات مکانیکی نیز برای عیب یابی و تعمیر موتورهای ولتاژ بالا توصیه می شود. زیرا با بررسی تنظیمات مکانیکی می توان از تنظیم درست اجزای مکانیکی اطمینان خاطر لازم را به دست آورد.
بررسی مدار الکتریکی
یکی از روش های رایج برای عیب یابی و تعمیر موتورهای ولتاژ بالا اندازه گیری ولتاژ، مقاومت و جریان موجود در نقاط مختلف مدار الکتریکی موتور است. برای این منظور باید با استفاده از مولتی متر میزان مقاومت، جریان و ولتاژ موجود در نقاط مختلف مدار موتور را بررسی کرد. همچنین برای اطمینان خاطر از سلامت کلیدها و اتصالات موتور، باید این قطعات را نیز مورد بررسی قرار داد و از عدم وجود خرابی و اتصال در کلیدها و اتصالات مطمئن شد.
بررسی عایق ها
سلامت عایق های موتورهای ولتاژ بالا اهمیت بسیار زیادی دارد و لازم است که در هنگام عیب یابی این موضوع به صورت ویژه مورد توجه قرار بگیرد. برای این منظور باید با استفاده از یک دستگاه خاص، سلامت عایق ها را بررسی کرد و از عدم وجود ایراد در این بخش از موتور مطمئن شد.
تحلیل و بررسی ارتعاش موتور
سلامت شفت، بلبرینگ ها و دیگر اجزای متحرک موتور نیز اهمیت بالایی دارد. در صورتی که هر کدام از این قطعات معیوب شوند، عملکرد موتور به طور کلی تحت تأثیر قرار می گیرد. برای بررسی سلامت اجزای متحرک موتور باید با استفاده از روش ها و تکنیک های خاصی میزان ارتعاش موتور مورد تحلیل و بررسی قرار بگیرد.
بررسی حرارت
در صورتی که موتور خراب باشد، دما در قسمت های مختلف آن فراتر از حد استاندارد می رود. به عنوان مثال در صورت خرابی بلبرینگ ها و یا افزایش بیش از حد بار موتور دمای آن افزایش پیدا می کند. همچنین وجود عیب و ایراد در عایق بندی الکتروموتور ولتاژ بالا نیز موجب افزایش دمای آن می شود. پس در مواقعی که دمای موتور فراتر از حد استاندارد است، باید سلامت قطعات نامبرده با دقت بررسی شده و ایرادهای موجود در آنها شناسایی شود.
برای شناسایی نقاط داغ موتور می توان از روش های تصویربرداری حرارتی یا به عبارت دیگر دوربین های حرارتی نیز کمک گرفت. زیرا این تجهیزات برای شناسایی نقاط داغ موتور بسیار مؤثر و کمک کننده هستند. همچنین برای شناسایی آلودگی و یا بررسی نشانه های خرابی باید روان کننده ها و روغن موتور نیز بررسی شوند.برای خواندن مقاله علت داغ شدن الکتروموتور کلیک کنید.
سیم پیچی الکتروموتورهای ضد انفجار
موتورهای ضد انفجار همانطور که از عنوان آنها مشخص است، در برابر دما و حرارت مقاومت بالایی دارند و به راحتی منفجر نمی شوند. این موتورها با توجه به استانداردهای بین المللی نظیر ATEX و IECEx طراحی و تولید می شوند و در محیط های خطرناک بسیار ایمن و کاربردی هستند.
آن چیزی که این موتورها را به چنین قابلیت هایی مجهز کرده نحوه سیم پیچی آنها است. نحوه و مدل سیم پیچی موتورهای ضد انفجار به نحوی است که آنها می توانند در برابر حرارت و شعله های آتش مقاومت بالایی از خود نشان دهند و به راحتی منفجر نشوند. به همین دلیل در معادن، پتروشیمی و صنایع نفت و گاز این نوع ار موتورها بهترین و مناسب ترین گزینه هستند.
سیم پیچی موتورها ضد انفجار با استفاده از یک سری عایق های خاص پوشانده می شوند و همین موضوع به شدت میزان تحمل آنها در برابر مواد شیمیایی و دماهای بالا را افزایش می دهد. در واقع عایق بندی حرفه ای و مناسب سیم پیچ های موتورهای ضد انفجار، یکی از اصلی ترین دلایل مقاومت بالای آنها در برابر حرارت است.
نوع عایقی که برای سیم پیچی این موتورها به کار می رود، در برابر دما، مواد شیمیایی، رطوبت و خوردگی بسیار مقاوم است. همچنین به راحتی در اثر ضربه و فشار نیز خاصیت خود را از دست نمی دهد و آسیب نمی بینند. به همین دلیل در محیط های خطرناک عملکرد بسیار خوبی را ارائه می دهند و ایمنی مورد نیاز را فراهم می سازند.
دیگر ویژگی سیم پیچ این موتورها جنس سیم آنها است. به عبارت دیگر برای سیم پیچی این موتورها از سیم های آلومینیومی و مسی با پوشش ضد زنگ استفاده می شود. این سیم ها در شرایط سخت به راحتی آسیب نمی بینند و مقاومت بالایی دارند.
نحوه طراحی و پیچش سیم ها نیز در مقایسه با سیم پیچی موتورهای معمولی متفاوت است. در واقع طراحی و نحوه سیم پیچی این موتورها به نحوی است که مواد قابل اشتعال و گازها به راحتی نمی توانند به داخل سیم پیچی نفوذ کنند. همچنین سیم پیچ های این موتورها درزهای مناسب و محفظه های بسیار محکمی دارند و این عامل نیز از نفوذ گازها و بخارهای قابل اشتعال به داخل سیم پیچی جلوگیری می کند.
در کنار همه ویژگی های نام برده، باید گفت که سیم پیچی موتورهای ضد انفجار به یک سیستم خنک کننده بسیار حرفه ای مجهز است. به این ترتیب به لطف سیستم خنک کننده ایده آل، دمای این موتورها در حین کار افزایش پیدا نمی کند. ویژگی فوق نیز بر عملکرد مطلوب این تجهیزات تاثیر مثبت می گذارد و از انفجار آنها در شرایط سخت جلوگیری می کند.
اصول سیم پیچی الکتروموتورهای ضد انفجار
سیم پیچ موتورهای ضد انفجار باید با توجه به اصول خاص خود انجام شود. یکی از مهم ترین و اصلی ترین اصول سیم پیچی این موتورها محافظت از سیم پیچی است. در واقع سیم پیچی موتورهای ضد انفجار باید به نحوی طراحی شود که در مجاورت مواد خطرناک قرار نگیرند. زیرا قرار گرفتن سیم پیچ ها در مجاورت مواد خطرناک احتمال ایجاد جرقه و آتش سوزی را افزایش می دهد. به همین دلیل سیم پیچ ها باید با استفاده از بهترین و قدرتمندترین عایق ها به بهترین شکل ممکن محافظت شوند.
دیگر اصل مهم سیم پیچی موتورهای ضد انفجار برخورداری از مقاومت بالا در برابر فشار و دما است. همانطور که عنوان شد، موتورهای ولتاژ بالا و یا ضد انفجار معمولاً در محیط های سخت استفاده می شوند و همواره در معرض فشارهای مختلف و دماهای بالا هستند. به همین دلیل باید با استفاده از مواد مقاوم و با طراحی حرفه ای تولید شوند تا بتوانند در محیط های خطرناک در برابر دماهای بالا و فشارهای متغیر به خوبی مقاومت کنند.
در سیم پیچ موتورها، استفاده از مواد جرقه زا در کنار طراحی مناسب سیستم های الکتریکی و مکانیکی نیز اهمیت بسیار زیادی دارد. زیرا اگر سیستم های الکتریکی و مکانیکی طراحی مناسبی نداشته باشند، جرقه تولید می کنند و تولید جرقه به منزله انفجار و آتش سوزی های عظیم است.
یکی دیگر از اصول مهم و اساسی برای طراحی و سیم پیچی موتورهای ولتاژ بالا، برخورداری از سیستم خنک کننده حرفه ای و مناسب است. خنک کننده از افزایش دمای موتور در حین کار جلوگیری می کند. از این رو علاوه بر افزایش ایمنی، بر راندمان کاری این موتورها نیز تأثیر مستقیم دارد.
اهمیت ایمنی در سیم پیچی الکتروموتورهای ضد انفجار
با توجه به توضیحات ارائه شده در مطالب قبلی مشخص شد که ایمنی در سیم پیچی موتورهای ضد انفجار اهمیت بسیار زیادی دارد. محیط های خطرناک نظیر صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و غیره به شدت قابل اشتعال هستند. بنابراین اگر سیم پیچی موتورها از استانداردهای لازم برخوردار نباشد، موجب ایجاد آتش سوزی های عظیم خواهد شد.
پس برای حفاظت از جان انسان ها و همچنین جلوگیری از آسیب تجهیزات و خسارات ناشی از آنها، باید سیم پیچی این موتورها کاملاً حرفه ای و با استفاده از مواد اولیه مرغوب و درجه یک انجام شود.
تعمیر و نگهداری الکتروموتورهای ضد انفجار
یکی از اصول مهم استفاده از موتورهای ضد انفجار، تعمیر و نگهداری درست آنها است. زیرا در غیر این صورت استفاده از آنها در محیط های قابل اشتعال و خطرناک عواقب جبران ناپذیری را در پی خواهد داشت. موتورها باید در بازه های زمانی مشخص و برنامه ریزی شده به صورت مرتب و منظم بررسی، سرویس و تعمیر شوند. همچنین عیب یابی به موقع و تعمیرات پیشگیرانه از ایجاد خرابی های بزرگ و افزایش هزینه های تعمیر این تجهیزات جلوگیری می کند.
دیگر اصل مهم تعمیر و سرویس این تجهیزات، استفاده از افراد با تجربه و کاربلد است. همچنین کسانی که از این موتورها استفاده می کنند باید به بهترین شکل با نحوه کار و همچنین اصول مهم نگهداری و تعمیرات الکتروموتور آشنا باشند. زیرا همانطور که در موارد قبلی نیز عنوان شد، کوچک ترین اشتباه در نحوه استفاده، سرویس و تعمیر این موتورها عواقب غیر قابل جبرانی را در پی خواهد داشت.
تمامی قطعات یدکی که برای تعمیر و تعویض قطعات موتورهای ضد انفجار به کار می روند، باید اصل و معتبر باشند. استفاده از قطعات بی کیفیت به شدت عملکرد و ایمنی موتورهای ضد انفجار را زیر سوال می برد. به همین دلیل برای کارخانه های بزرگ، شرکت ها و صنایعی که از این موتورها استفاده می کنند، بسیار مهم است که تجهیزات آنها با استفاده از قطعات اصل و با کیفیت تعمیر و سرویس شود.
نحوه تعمیر و نگهداری موتورهای ولتاژ باید با توجه به استانداردهای تعریف شده برای این منظور انجام شود. عدم توجه به استانداردها برای تعمیر، سرویس و نگهداری آنها نیز عواقب خطرناکی را در پی دارد. به همین دلیل کسانی که در حوزه تعمیر و سرویس موتورهای ضد انفجار فعالیت می کنند، حتماً باید تمامی استانداردهای مرتبط با این فرایند را بشناسند و در هنگام کار آنها را مدنظر قرار بدهند.
خلاصه کلام آنکه تکنسین های ماهر و مجرب برای حفظ ایمنی و عملکرد مطلوب این موتورها باید تک تک نکات و اصول و همچنین استانداردهای تعریف شده برای انجام این فرایند را در نظر بگیرند تا بتوانند وظایف خود را به بهترین شکل انجام دهند.
نکات ویژه برای نگهداری الکتروموتورهای ضد انفجار
برای نگهداری درست و اصولی از موتورهای ضد انفجار باید نکات مختلفی را در نظر گرفت. بررسی مرتب و دوره ای عایق های موتور یکی از اصلی ترین نکات نگهداری این موتورها است. زیرا همانطور که در مطالب قبلی نیز به این نکته اشاره شد، عایق ها نقش بسیار موثری در ایمنی و عملکرد این موتورها ایفا می کنند. به همین دلیل وجود کوچک ترین خرابی و اشکال در عایق ها به شدت ایمنی این تجهیزات را زیر سوال می برد.
خرابی عایق احتمال وقوع جرقه و انفجار ناشی از آن را تا حدود زیادی بالا می برد. بنابراین بررسی عایق ها و همچنین تعویض دوره ای آنها برای نگهداری و استفاده مطلوب از موتورهای ولتاژ بالا اهمیت زیادی دارد.
دیگر اصل مهم برای این منظور، بررسی سیم ها و اتصالات الکتریکی موتور است. برای جلوگیری از بروز اختلالات و مشکلات فنی در عملکرد موتور و افزایش ایمنی آن، سیم ها و اتصالات الکتریکی موتور باید در بازه های زمانی مشخص بررسی شوند.
تمیزکاری این موتورها نیز مهم است و اگر این تجهیزات به صورت مرتب تمیز و پاکسازی نشوند، احتمال ورود مواد و ذرات خارجی به داخل آنها افزایش پیدا می کند. پس برای محافظت صحیح از این تجهیزات و جلوگیری از کاهش کیفیت عملکرد آنها، باید آنها را همیشه تمیز نگه داشت.
سیستم خنک کننده نیز نیاز به بررسی های دوره ای دارد و برای آنکه دستگاه در حین کار دچار افزایش دما نشود، باید سیستم خنک کننده به صورت دوره ای سرویس شود. دیگر اصل مهم برای حفظ کیفیت عملکرد موتورهای ضد انفجار، انجام آزمون های الکتریکی و بررسی عملکرد درست سیستم های الکتریکی موتور است. مدیریت اصولی و بهینه محیطی که این موتورها در آن قرار می گیرند نیز بسیار مهم است و از وقوع حوادث احتمالی جلوگیری می کند.
راه حل های تعمیر الکتروموتورهای ضد انفجار
برای تعمیر موتورهای ضد انفجار راه حل های مختلفی وجود دارد و انتخاب راه حل مناسب باید با حساسیت و دقت بالایی صورت بگیرد. انتخاب راه حل مناسب و کاربردی برای تعمیر این موتورها بر اساس نوع ایراد موجود در موتور مشخص می شود. به عبارت دیگر ابتدا باید ایراد موجود در موتور مورد شناسایی قرار بگیرد. سپس بهترین روش برای تعمیر آن به کار رود.
به عنوان مثال، در صورتی که موتور در حین کار داغ کند، حتماً باید سیستم خنک کننده آن مورد بررسی قرار بگیرد. زیرا در مواقعی که سیستم خنک کننده دچار ایراد شود، نمی تواند به خوبی موتور و سیم پیچی را خنک کند. در نتیجه دیگر عملکرد مورد انتظار را ارائه نمی دهد و موتور داغ می شود.
در برخی موارد برای تعمیر موتور نیازی به تعویض قطعه نیست و با انجام چند اقدام ساده ایراد موجود در آن برطرف می شود. اما گاهی برخی از قطعات دچار آسیب های جدی شده و دیگر قابل استفاده نیستند. در چنین شرایطی حتماً باید قطعات آسیب دیده با قطعات اصل و با کیفیت جایگزین شوند.
گاهی نیز هیچ کدام از قطعات تشکیل دهنده موتور، نظیر سیستم الکتریکی، سیستم خنک کننده، عایق ها و غیره دچار ایراد نیستند و فقط از طریق تنظیم مجدد و انجام یک سری تعمیرات مکانیکی، ایرادهای موجود در موتور برطرف می شود.
تعمیر الکتروموتورهای دور بالا (RPM بالا)
تعمیر موتورهای دور بالا به مهارت و دانش فنی بالایی نیاز دارد. بنابراین فقط کسانی می توانند این موتورها را تعمیر کنند که دانش و تخصص های لازم را فرا گرفته باشند و به طور کامل با سیستم و سازوکار آنها آشنا باشند. برای انجام این کار باید اقدامات مختلفی صورت بگیرد. اولین و مهم ترین کار برای این منظور عیب یابی و تشخیص ایرادهای موجود در موتور است.
معمولاً این تجهیزات در معرض خرابی های مختلفی نظیر خرابی بلبرینگ ها، خرابی قطعات مکانیکی، خرابی قطعات الکتریکی و غیره قرار دارند. بنابراین در ابتدا باید نوع خرابی موجود در آن را مشخص کرد و سپس برای تعمیر وارد عمل شد.
مشکلات رایج الکتروموتورهای دور بالا
موتورهای دور بالا در معرض خرابی ها و مشکلات مختلفی قرار دارند. یکی از مهم ترین و رایج ترین مشکلات در این موتورها افزایش دما است. این مشکل به دلایل مختلفی نظیر خرابی سیستم خنک کننده، افزایش بار موتور بیشتر از حد استاندارد و یا خرابی عایق بندی و ناکافی بودن عایق بندی سیم پیچ ایجاد می شود. موتورهای دور بالا علاوه بر دمای بالا در معرض مشکلات و خرابی های دیگری نیز قرار دارند که برخی از مهم ترین و رایج ترین آنها به شرح زیر هستند.
لرزش غیر طبیعی
لرزش غیر طبیعی در حین کار یکی از خرابی رایج در موتورهای دور بالا است. این مشکل معمولاً به دلایل مختلفی نظیر خرابی یا عدم تعادل در اجزای متحرک موتور نظیر شفت و بلبرینگ ها به وجود می آید.
انتشار صداهای غیر طبیعی در حین کار
یکی دیگر از خرابی های رایج و آزاردهنده موتورهای دور بالا انتشار صدای غیر طبیعی در حین کار است. این مشکل معمولاً به دلیل وجود ایراد و مشکلات فنی در سیستم مکانیکی موتور به وجود می آید. معمولاً در مواقعی که بلبرینگ ها خراب و ناکارآمد باشند، در حین کار از موتور دور بالا صداهای غیر طبیعی و بلندی به گوش می رسد.
خرابی بلبرینگ ها اگر به موقع تعمیر نشود، موتور در معرض اصطکاک بالا قرار می گیرد و دامنه خرابی های آن بیشتر می شود. در نتیجه عدم اقدام به موقع برای تعمیر هزینه های تعمیر را نیز تا حدود زیادی افزایش می دهد.
مشکلات الکتریکی
موتورهای دور بالا معمولاً به دلیل وجود مشکلات الکتریکی دچار نوسان ولتاژ و دیگر مشکلات مشابه می شود. مشکلات الکتریکی در سیستم کنترل موتور دور بالا اختلال به وجود می آورد و به طور کلی کار آنها را مختل می کند. پس در صورت وجود هر کدام از علائم و نشانه های وجود ایراد در سیستم الکتریکی موتور باید اقدامات لازم برای تعمیر آنها صورت بگیرد.
روش های تعمیر و سرویس الکتروموتورهای دور بالا
به طور کلی رایج ترین اقداماتی که در تعمیر موتورهای دور بالا باید انجام بگیرد شامل موارد زیر است.
تنظیم و تعویض بلبرینگ ها
بلبرینگ ها یکی از مهم ترین و اصلی ترین قطعات تشکیل دهنده موتورهای دور بالا هستند. این قطعات در طول زمان فرسوده شده و آسیب می بینند. به همین دلیل باید در سرویس های دوره ای وضعیت بلبرینگ ها بررسی شده و در صورت نیاز تعویض شوند. نا گفته نماند که تنظیم بلبرینگ ها نیز مهم است و یکی از مشکلات رایج موتورهای دور بالا به شمار می رود.
اگر وضعیت نصب بلبرینگ ها تنظیم نباشد، نیز عملکرد موتور دچار اختلال می شود. برای تعمیر و انجام سرویس های دوره ای این تجهیزات حتماً باید از تنظیم بودن بلبرینگ ها نیز مطمئن شد.
تعمیرات مکانیکی
موتورهای دور بالا از قطعات مکانیکی مختلفی نظیر پره ها، شفت ها، سیستم خنک کننده و غیره تشکیل شده اند. به همین دلیل در هنگام بررسی آنها باید وضعیت قطعات مکانیکی بررسی شود. زیرا وجود هرگونه اختلال در عملکرد قطعات مکانیکی بر عملکرد کلی موتور تاثیر منفی می گذارد. همچنین تا زمانی که ایراد شناسایی و رفع نشود موتور همچنان نمی تواند عملکرد خوب و قابل قبولی ارائه دهد.
تعمیرات الکتریکی
اتصالات و سیم های موجود در سیستم الکتریکی موتور نیز به صورت مستقیم بر عملکرد آن تاثیر می گذارد. پس برای عیب یابی و تعمیر موتور لازم است که سیستم الکتریکی آن نیز با دقت بررسی شود.
تست موتور
یکی دیگر از اقدامات مهم برای تعمیر اساسی موتورهای دور بالا انجام آزمون های عملکرد پس از تعمیر است. این کار بسیار مهم و حیاتی است و بدون آن نمی توان از تامین درست موتور مطمئن شد.
سوالات متداول
رایج ترین چالش ها و مشکلات در تعمیر موتورهای ولتاژ بالا کدامند؟
تعمیر موتورهای ولتاژ بالا، با چالش های مختلفی نظیر هزینه و زمان بر بودن، نیاز به تخصص بالا، خطر برق گرفتگی، نیاز به تجهیزات خاص و پیچیدگی سیستم را به همراه دارد.
روش های اصلی عیب یابی و تعمیر موتورهای ولتاژ بالا کدامند؟
عیب یابی و تعمیر موتورهای ولتاژ بالا یک فرایند چندمرحله ای است و نیاز به دانش و تجربه فنی دارد و روش های اصلی موجود برای این منظور شامل بازرسی بصری، بررسی تنظیمات مکانیکی، بررسی مدار الکتریکی، بررسی عایق ها، تحلیل و بررسی ارتعاش موتور و بررسی حرارت موتور است.
ویژگی های خاص سیم پیچی موتورهای ضد انفجار چیست؟
سیم پیچی الکتروموتورهای ضد انفجار در برابر فشار و دمای بالا مقاوم است و در آنها از عایق بندی بسیار قوی برای جلوگیری از جرقه استفاده می شود. همچنین مجهز به سیستم خنک کننده حرفه ای هستند و به راحتی دمای آنها بالا نمی رود.
چرا ایمنی در سیم پیچی موتورهای ضد انفجار تا این حد اهمیت دارد؟
چون که این موتورها در محیط های سخت و قابل اشتعال نظیر صنایع نفت و گاز به کار می روند. پس هرگونه نقص در سیم پیچی آنها می تواند منجر به ایجاد جرقه و آتش سوزی های عظیم شود و خسارات جانی و مالی جبران ناپذیری را ایجاد کند.
مهم ترین اصول نگهداری موتورهای ضد انفجار کدامند؟
مهم این اصول نگهداری این موتورها شامل بررسی دوره ای عایق ها، سیم ها و اتصالات الکتریکی، تمیزکاری منظم، سرویس سیستم خنک کننده، انجام آزمون های الکتریکی و مدیریت بهینه محیط قرارگیری موتور است.
مقالات پیشنهادی
