سیم پیچی و تعمیرات الکتروموتورهای صنعتی در صنایع بزرگ

سیم پیچی و تعمیرات موتورهای صنعتی در صنایع مختلف: راهکارها و چالش ها در صنایع فولاد، سیمان و سایر صنایع سنگین
الکتروموتورها، مخصوصاً الکتروموتورهای فشار قوی، در صنایع مختلف نظیر صنعت سیمان، فولاد و دیگر صنایع سنگین کاربرد زیادی دارند. در واقع یکی از مهم ترین و اصلی ترین تجهیزات صنعتی، الکتروموتورها هستند. این تجهیزات باید به درستی استفاده و نگهداری شوند. همچنین برای برخورداری از کارایی مطلوب، به صورت مرتب به سرویس نیاز دارند.
سیم پیچی الکتروموتور یکی از مهم ترین و اصلی ترین بخش تشکیل دهنده آن به شمار می رود. تعمیر سیم پیچی الکتروموتور یک حرفه بسیار تخصصی محسوب می شود. به همین دلیل باید این فرآیند فقط توسط کسانی که دانش لازم را به صورت علمی و کاربردی فرا گرفته اند، صورت بگیرد. در ادامه این مطلب، توضیحات بیشتری در رابطه با اهمیت نگهداری، سرویس و تعمیر الکتروموتورها و سیم پیچ های آنها ارائه خواهد شد.

سیم پیچی الکتروموتور در صنایع فولاد

در صنایع فولاد از الکتروموتورهای حرفه ای و مخصوص برای این صنعت استفاده می شود. این تجهیزات در صنایع فولاد برای انجام امور عملیاتی بسیار سخت به کار می روند. همچنین به نحوی طراحی شده اند که در برابر دمای بالا نسبت به دیگر الکتروموتورها مقاوم تر هستند.
در واقع یکی از مهم ترین و اصلی ترین ویژگی های الکتروموتورهای صنعت فولاد، برخورداری از مقاومت حرارتی فوق العاده است. این تجهیزات برای آنکه در کارخانه های فولاد، در کنار ارائه عملکرد ایده آل، حداکثر ایمنی را داشته باشند، نیاز به کنترل پیوسته و مداوم دارند. در واقع الکتروموتورها یکی از مهم ترین و اصلی ترین تجهیزات کارخانه های فولاد به شمار می روند. به همین دلیل عملکرد درست آن ها در این صنعت بسیار مهم است.
از طرف دیگر، این تجهیزات قیمت بالایی دارند، به همین دلیل تعویض زود به زود آن ها برای صاحبان صنایع فولاد از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نیست. به همین دلیل سرویس و تعمیر این ماشین آلات یکی دیگر از اصول مهم استفاده بهینه از آن ها است.
الکتروموتورهای غلطکی از جمله مهم ترین و پرکاربردترین تجهیزات در صنعت فولاد هستند. این گزینه ها ولتاژهای متوسطی دارند و در برابر دمای بالا و شرایط محیطی سخت بسیار مقاوم هستند و راندمان فوق العاده ای دارند.
هرچند که الکتروموتورهای صنعت فولاد دارای کارایی و دوام بالایی هستند، اما با این وجود به صورت پیوسته به تعمیر و نگهداری نیاز دارند. در واقع یکی از چالش های مهم، کارخانه های فولاد تعمیر و نگهداری الکتروموتورها است. برخی از کارخانه های تولیدی در کنار عرضه محصولات جدید و بروز، خدمات تعمیر سیم پیچی الکتروموتورها را نیز به صورت تخصصی ارائه می دهند. بنابراین صاحبان صنایع فولاد می توانند با مراجعه به این کارخانه ها خدمات تخصصی تعمیر و سیم پیچی الکتروموتور را دریافت کند.

ویژگی ها و نیازمندی های سیم پیچی در صنعت فولاد

سیم پیچی الکتروموتورهای صنعتی باید کاملاً مطابق با استانداردهای ایمنی و با توجه به شرایط محیطی صنعت فولاد سازی صورت بگیرد تا بتواند در شرایط سخت، در کنار ارائه عملکرد مطلوب، طول عمر طولانی و مفیدی داشته باشد. البته برای حفظ کیفیت عملکرد و افزایش ایمنی این موتورها، نیاز است که سیم پیچی آن ها به صورت منظم تعمیر و سرویس شود.
همانطور که در مباحث قبلی نیز به این نکته اشاره شد، الکتروموتورها نقش بسیار ویژه و اساسی در صنایع فولاد ایفا می کنند. این تجهیزات به مرور زمان خراب می شوند و به تعمیر و نگهداری نیاز دارند. تعمیر سیم پیچی الکتروموتورها یکی از مهم ترین و اصلی ترین مباحث برای استفاده بهینه از این تجهیزات است. سیم پیچی موتورهای مورد استفاده در صنعت فولاد باید ویژگی ها و قابلیت های منحصر به فردی داشته باشند که مهمترین آنها به شرح زیر هستند.

• مقاومت در برابر حرارت و دمای بالا

مهم ترین و اصلی ترین نیاز برای سیم پیچی الکتروموتورها در صنعت فولاد، میزان مقاومت آن در برابر دماهای بالا است. در واقع سیم هایی که برای سیم پیچی الکتروموتورهای صنعت فولاد به کار می روند، باید در برابر حرارت و دماهای بالا بسیار مقاوم باشند. به نحوی که هنگام قرار گیری در معرض حرارت بالا ویژگی ها و قابلیت های اولیه خود را به راحتی از دست ندهند.

• مقاومت در برابر فشار و بارهای سنگین

دیگر نیاز این تجهیزات در صنایع فولاد، برخورداری از مقاومت بالا در برابر بارهای سنگین و فشارهای بالا است. در واقع فرایند سیم پیچی موتورها باید به نحوی اجرا شود که به راحتی بتواند وزن بارهای سنگین و فشارهای بالا را تحمل کند.

• مقاومت در برابر اکسیداسیون و خوردگی

دیگر نکته ای که ایمنی و کارایی سیم پیچ الکتروموتورها در صنعت فولاد را تضمین می کند، مقاومت بالای آن در برابر خوردگی و اکسیداسیون است. زیرا این موتورها در محیطی که بخار آب بالا و رطوبت بالایی وجود دارد، استفاده می شوند. از این رو برای برخورداری از طول عمر بالا و عملکرد مطلوب، باید سیم پیچی آن ها در برابر خوردگی و اکسیداسیون مقاومت بالایی داشته باشد.

• برخورداری از عایق مقاوم

کیفیت عایق سیم پیچی الکتروموتورهای صنعت فولاد بسیار مهم است و برای این منظور باید از عایق های مقاوم، با کیفیت و ضد جرقه استفاده شود. حتی به جرات می توان گفت که مهم ترین عامل برای افزایش ایمنی سیم پیچ موتورهای صنایع فولاد، استفاده از عایق های ضد جرقه است. زیرا اگر سیم پیچ از عایق مناسبی برخوردار نباشد، احتمال ایجاد جرقه و در نتیجه انفجارهای بزرگ و آتش سوزی در این صنایع تا حدود زیادی بالا می رود.

چالش های سیم پیچی الکتروموتورهای فولادی

یکی از مهم ترین چالش هایی که سیم پیچی موتورهای فولادی با آن مواجه هستند، دما و حرارت بالا است. همانطور که در مطالب قبلی نیز به این نکته اشاره شد، این موتورها در یک شرایط محیطی بسیار سخت و در مجاورت دما و حرارت بالا استفاده می شوند. به همین دلیل سرعت سایش قطعات و خرابی سیم پیچی آن ها در مقایسه با دیگر الکتروموتورها بالا است. سیم پیچی موتورهای فولادی علاوه بر دمای و حرارت در معرض چالش های دیگری نیز هستند، که مهمترین آنها شامل گزینه های زیر هستند.
• ایمنی سیم پیچ
دیگر چالش مهم موتورهای صنعتی، ایمنی آن ها است. به عبارت دیگر در صنایع فولاد سازی، احتمال وقوع انفجار و حوادث جدی بالا است. به همین دلیل ایمنی این موتورها اهمیت خیلی زیادی دارد، زیرا وجود کوچک ترین نقص در سیم پیچی آن ها ممکن است منجر به وقوع انفجار و خسارت های جانی و مالی زیادی شود. از این رو برای جلوگیری از وقوع حوادث خطرناک در این صنعت، لازم است که سیم پیچی موتورهای فولادی با استفاده از بهترین و مقاوم ترین عایق ها، عایق بندی شوند تا احتمال برخورد سیم ها با هم و وقوع جرقه در آن ها به صفر برسد.
• محیط کاری آلوده
این موتورها در محیط هایی که آلوده به مواد خورنده هستند، به کار می روند. به همین دلیل شرایط کاری سخت و محیط آلوده، سرعت سایش و خرابی سیم پیچ ها را بالا می برد. از این رو باید سیم پیچی آنها به صورت مداوم تعمیر و سرویس شود. همچنین تمیزکاری دوره ای سیم پیچ موتورهای فولادی اهمیت زیادی دارد. عدم توجه به این نکته تا حدود زیادی بر کارایی بهینه موتور تاثیر منفی می گذارد و عمر مفید آن را کاهش می دهد.
• نفوذ ذرات خارجی به داخل سیم پیچ
دیگر چالش مهم برای استفاده از الکتروموتورها در صنایع فولاد سازی، ورود ذرات خارجی به داخل سیم پیچ این موتورها است. ذرات خارجی به شدت بر کیفیت کار و طول عمر موتور تاثیر منفی می گذارند.
• لزوم تخصص بالا برای استفاده از موتورها صنعتی
کاربران تجهیزات و موتورهای صنعتی باید به اندازه کافی با نحوه کار و نگهداری از آنها آشنا باشند. زیرا اعمال تنظیمات دقیق و کنترل این موتورها اهمیت زیادی دارد. پس برای دریافت نتیجه مطلوب از عملکرد آن ها، باید سیم پیچ های موتورها به صورت کاملاً دقیق کنترل و تنظیم شوند.

سیم پیچی الکتروموتور در صنایع سیمان

در صنایع سیمان نیز الکتروموتورها نقش اساسی ایفا می کنند و جزو تجهیزات اصلی به شمار می روند. تولید سیمان به انرژی بالایی نیاز دارد. به همین دلیل برای کنترل و مدیریت مصرف انرژی در این صنعت، باید از تجهیزات مناسبی استفاده شود. یکی از کاربردی ترین تجهیزات برای بهینه سازی مصرف انرژی در صنایع سیمان، الکتروموتورهای فشار قوی است. استفاده از این تجهیزات نه تنها بر کاهش مصرف انرژی تاثیر مستقیم می گذارد، بلکه برای کاهش آلودگی هوا نیز موثر و مفید است.
برای استفاده مطلوب از این تجهیزات در صنعت سیمان، باید وضعیت فنی، مخصوصاً وضعیت سیم پیچی آن ها را به صورت مرتب مورد بررسی قرار بگیرد. زیرا در این صورت، خرابی های جزئی به موقع شناسایی و برطرف می شوند. به کارگیری تعمیرات پیشگیرانه و همچنین مراقبت و نگهداری منظم از سیم پیچی الکتروموتور و تعویض به موقع قطعات خراب و ناکارآمد، به صورت مستقیم بر راندمان کاری این تجهیزات در صنعت سیمان تاثیر می گذارد.
الکتروموتورهایی که در صنعت سیمان به کار می روند باید با شرایط سخت این محیط سازگار باشند. در صنعت سیمان نیز همانند صنایع فولاد، الکتروموتورها در یک شرایط محیطی سخت (دمای بالا و آلوده) استفاده می شوند. به همین دلیل سیم پیچی آن ها باید کاملاً حرفه ای طراحی شو تا بتواند در برابر آلودگی، حرارت بالا، رطوبت و غیره به خوبی مقاومت کند. همچنین سیم پیچ ها باید کاملاً با استانداردهای ایمنی صنایع سیمان سازگار باشند تا بتوانند در این صنایع عملکرد خوبی را ارائه دهند.

الزامات سیم پیچی الکتروموتورهای صنعت سیمان

الکتروموتورهای صنایع سیمان باید کاملاً مطابق با استانداردهای ایمنی مرتبط با این صنعت تولید و عرضه شوند. زیرا در غیر این صورت، سیم پیچی آن ها به دلیل قرار گرفتن در شرایط سخت این صنعت، به راحتی و با سرعت خراب و نابود می شود. مهمترین الزامات سیم پیچی موتورهای صنعتی سیمان به شرح زیر است.
• برخورداری از مقاومت بالا در برابر و نوسان دما
سیم پیچی موتورهای صنعت سیمان باید بتواند به راحتی دماهای بسیار بالا و همچنین نوسانات دما را تحمل کند. زیرا در صنعت سیمان، نوسان دما بسیار بالا است و این تجهیزات به صورت پیوسته در معرض نوسان دما قرار دارند. پس اگر موتورهای مورد نیاز این صنعت از قابلیت های لازم برای مقاومت در برابر نوسان دما بی بهره باشند، خیلی زود فرسوده می شوند. در نتیجه کارایی و ایمنی استاندارد خود را از دست می دهند.
• برخورداری از مقاومت بالا در برابر گرد و غبار
دیگر الزام که برای الکتروموتورهای کارخانجات سیمان وجود دارد، مقاومت بالای سیم پیچی آن ها در برابر گرد و غبار است. زیرا در صنعت سیمان، گرد و غبار زیادی تولید می شود. پس اگر سیم پیچی الکتروموتورها از استانداردهای لازم بی بهره باشد، این گرد و غبار خیلی راحت به داخل سیم پیچی راه پیدا می کند و به سلامت این بخش مهم موتور تاثیر منفی می گذارد. جهت جلوگیری از ورود گرد و غبار به سیم پیچ الکتروموتورهای صنایع سیمان، باید سیم پیچ ها با استفاده از عایق هایی که در برابر دمای بالا و نفوذ گرد و غبار مقاوم هستند، به طور دقیق پوشانده شوند.
• برخورداری از مقاومت بالا در برابر خوردگی و زنگ زدگی
در صنعت سیمان از مواد شیمیایی مختلفی استفاده می شود. اگر سیم پیچ الکتروموتورها در مجاورت این مواد قرار بگیرد، به راحتی آسیب می بیند و دچار خوردگی می شود. از این رو جنس سیم هایی که برای سیم پیچی الکتروموتورهای صنعت سیمان به کار می روند، باید در برابر مواد شیمیایی کاملاً مقاوم باشد تا در صورت تماس با این مواد، به راحتی دچار خوردگی و زنگ زدگی نشود.
برای این منظور باید سیم پیچ های موتور با استفاده از عایق های مقاوم در برابر مواد شیمیایی عایق کاری شوند. هر چقدر توان و مقاومت عایق سیم پیچ در برابر مواد شیمیایی بیشتر باشد، احتمال آسیب سیم ها در شرایط محیطی سخت صنایع سیمان کاهش پیدا می کند.

مشکلات رایج در سیم پیچی الکتروموتورهای سیمانی

با توجه به توضیحات عنوان شده در مباحث قبلی، می توان نتیجه گرفت که سیم پیچ الکتروموتورها در صنایع سیمان تحت تاثیر مشکلات مختلفی قرار دارد. گرد و غبار، دمای بالا، مواد شیمیایی موجود در این محیط از جمله مواردی هستند که بر طول عمر سیم پیچی الکتروموتورها تاثیر منفی می گذارند.
علاوه بر موارد نام برده، نوسانات و افت ولتاژ، نفوذ رطوبت، سایش و فشار نیز از دیگر مشکلاتی هستند که عملکرد و طول عمر سیم پیچ الکتروموتورها در صنعت سیمان را تحت تاثیر قرار می دهد.
سیم پیچ الکتروموتورها به شدت در برابر نوسانات و افت ولتاژ آسیب پذیر است. متاسفانه در صنایع سیمان، افت و نوسانات ولتاژ به دلیل وقوع قوس الکتریکی در سیستم برقی بالا است. نوسانات ولتاژ و افت ولتاژ به شدت سیم پیچ الکتروموتورها را تحت تاثیر قرار داده و به سلامت آن ها آسیب می زند و منجر به افت کارایی این تجهیزات می شود.
همانطور که عنوان شد یکی دیگر از مشکلات رایجی که سلامت الکتروموتورها در صنعت سیمان را تحت تاثیر خود قرار می دهد، رطوبت موجود در این محیط است. سیم پیچ الکتروموتورها در برابر رطوبت آسیب پذیر است در واقع اگر رطوبت به سیم پیچ این موتورها برسد، منجر به وقوع قوس الکتریکی و خرابی آن ها می شود. برای رفع مشکلات فوق، باید سیم پیچی این تجهیزات به صورت دقیق نگهداری شود. همچنین رعایت استانداردهای ایمنی و استفاده از تکنولوژی و مواد مناسب برای افزایش عمر مفید و کارایی بهینه سیم پیچ الکتروموتورهای صنعت سیمان اهمیت فوق العاده ای دارد.

تعمیر الکتروموتورهای صنعتی در صنایع سنگین

موتورهای صنعتی از مهم ترین و اصلی ترین بخش های صنایع سنگین به شمار می روند. به عبارت دیگر، یکی از مهم ترین و اصلی ترین سرمایه های صنایع سنگین، موتورهای صنعتی آن ها هستند. از این رو خرابی این تجهیزات به شدت بر میزان تولید این صنایع تاثیر منفی می گذارد. به همین دلیل تعمیر و رسیدگی به این موتورها در صنایع بزرگ و سنگین اهمیت بسیار زیادی دارد.
در صنایع سنگین، برای جلوگیری از توقف خط تولید و کاهش هزینه های تعمیر، باید موتورهای صنعتی به صورت مداوم بررسی، سرویس و تعمیر شوند. ناگفته نماند که توقف ناگهانی این موتورها هزینه های زیادی را روی دست صاحبان صنایع می گذارد و به صورت مستقیم بر میزان بهره وری آن ها تاثیر منفی می گذارد.
تعمیر به موقع موتورهای صنعتی، طول عمر آن ها را افزایش می دهد و از وارد شدن آسیب های جدی به آن ها جلوگیری می کند. به همین دلیل برای حفظ عملکرد و افزایش طول عمر این تجهیزات در صنایع سنگین، باید آن ها را به صورت منظم تعمیر کرد و قطعات معیوب آن ها را شناسایی و تعویض نمود.
ایمنی کارکنان و کاربران موتورهای صنعتی در صنایع، تحت تاثیر سلامت این تجهیزات قرار دارد. زیرا برخی از خرابی های آن ها به شدت خطرناک بوده و در صورتی که به موقع رفع نشود، منجر به بروز حوادث خطرناک نظیر آتش سوزی و انفجار و آسیب کارکنان می شود. بنابراین برای حفظ ایمنی این تجهیزات، تعمیرات و سرویس به موقع بسیار مهم است.
در صورتی که موتورهای صنعتی عملکرد خوب و مطلوبی نداشته باشند، بر کیفیت تولیدات و محصولات نیز تاثیر منفی می گذارند. بنابراین برای حفظ کیفیت نهایی محصول، تعمیر و سرویس به موقع تجهیزات بسیار مهم و حیاتی است.
دیگر عاملی که صاحبان صنایع را مجاب به تعمیر به موقع موتورهای صنعتی می کند، بهینه سازی مصرف انرژی است. زیرا در بیشتر موارد، موتورهای معیوب سوخت و انرژی بیشتری مصرف می کنند. در نتیجه به صورت غیرمستقیم هزینه های تولید را بالا می برند.

تعمیر موتور جرثقیل و نوار نقاله

روند تعمیر موتور جرثقیل و نوار نقاله بر اساس نوع آن و نوع خرابی موتور متفاوت است. برای تعمیر موتور جرثقیل، در اولین گام باید ایراد موجود در آن را شناسایی کرد. عیب درست و اصولی اهمیت زیادی دارد و به صورت مستقیم بر کیفیت تعمیر این تجهیزات تاثیر می گذارد.
رایج ترین علائم خرابی موتور جرثقیل شامل ایجاد صدای غیر عادی، لرزش بیش از حد، افزایش بیش از حد دمای موتور، چرخش کند یا عدم چرخش، انتشار بوی سوختگی است. هر کدام از علائم فوق وجود خرابی خاصی در موتور را نشان می دهد. به عنوان مثال، اگر سیم پیچ موتور بسوزد، آن موتور بوی سوختگی می دهد. همچنین صداهای تق تق و غیرعادی علائم خرابی سیم پیچ، بلبرینگ ها و روتور هستند.
وجود عیب و ایراد در اتصالات مکانیکی جرثقیل یا عدم تعادل روتور نیز منجر به بروز لرزش بیش از حد در این وسیله می شود. در صورت خرابی سیستم خنک کننده و یا افزایش بیش از حد بار جرثقیل، دمای موتور آن افزایش پیدا می کند. همچنین خرابی سیستم برقی جرثقیل یا خرابی خازن راه انداز، در چرخش این دستگاه اختلال ایجاد می کند. برای شناسایی آسیب های فیزیکی جرثقیل باید علاوه بر علائم فوق، کابل ها و اتصالات بدنه موتور نیز بررسی شوند.
برای تعمیر جرثقیل، باید قبل از هر کاری برق موتور آن را به طور کامل قطع کرد. حتی برای جلوگیری از اتصال ناخواسته مجدد، باید از برچسب هشدار و قفل کمک گرفت. آنگاه جهت دسترسی به اجزا، باید در صورت نیاز موتور را باز کرد. مثلاً در صورتی که روتور، بلبرینگ ها، فن خنک کننده یا سیم پیچ خراب شده باشد، برای دسترسی به این اجزا باید پوسته موتور را از آن جدا کرد. همچنین جهت اتصال دقیق مجدد قطعات در محل نصب، باید محل نصب آن ها را علامت گذاری کرد.
پس از جداسازی پوسته موتور باید قطعاتی که نیاز به تعمیر دارند را تعمیر و قطعاتی که دیگر قابل تعمیر نیستند را تعویض کرد و دوباره قطعات را برای استفاده مجدد مونتاژ نمود. به عنوان مثال، ممکن است روتور موتور جرثقیل تاب برداشته و یا از حالت تعادل خارج شده باشد. در چنین شرایطی، برای تعمیر جرثقیل، به بالانس مجدد و تراشکار نیاز است. ناگفته نماند، یکی دیگر از اقدامات مهم تعمیر جرثقیل، تست بعد از تعمیر و قبل از راه اندازی است. پس تعمیرکار قبل از تحویل دستگاه به مشتری ابتدا باید آن را بدون بار و با بار تست کند.

تعمیر الکتروموتورهای کارخانه ای سنگین

الکتروموتورهای سنگین کارخانه ای در فرآیندهای تولید اهمیت بسیار زیادی دارند. تعمیر این تجهیزات به دانش فنی و تخصص بالایی نیازمند است. همچنین باید در کنار تخصص، برای تعمیر آن ها از ابزارهای مناسب استفاده شود. علاوه بر موارد فوق، رعایت اصول و نکات ایمنی برای تعمیر این تجهیزات بسیار مهم و حیاتی است.
در ابتدا، مهم ترین اقدام، برای تعمیر موتورهای کارخانه سنگین تشخیص درست عیب و ایراد است. رایج ترین علائم و نشانه های خرابی موتورهای کارخانه ای شامل صداهای غیر عادی، لرزش، افزایش دما و اختلال در عملکرد است. هر کدام از این علائم به دلایل مختلفی رخ می دهند و باید بر اساس آن ها و همچنین با کمک از تجهیزات مناسب، علت اصلی بروز آن ها را شناسایی و برطرف کرد.
پس از شناسایی ایراد، باید برای تعمیر موتور دست به کار شد. به عنوان مثال، در صورتی که انتشار صداهای غیر معمول یا لرزش موتور به دلیل خرابی بلبرینگ ها باشد، باید این قطعات را تعمیر و یا حتی در صورت نیاز تعویض کرد. برخی از اجزای تشکیل دهنده موتورها نظیر استاتور، سیستم خنک کننده، روتور، سیم پیچ، بلبرینگ ها قابل تعمیر و تعویض هستند. منتهی فرآیند باز کردن و مونتاژ دوباره این قطعات یک فرآیند بسیار تخصصی است. از این رو هیچ کسی بدون آموزش تخصص های لازم و تسلط کامل بر ساختار موتورهای صنعتی، به راحتی نمی تواند آنها را تعمیر و تعویض کند.
گاهی ممکن است عملکرد نامطلوب موتور فقط به دلیل کثیفی آن و تجمع گرد و غبار و چربی بر روی اجزای تشکیل دهنده آن باشد. در چنین مواردی، فقط با تعویض روغن، گریس و همچنین تمیزکاری موتور و قطعات آن، به راحتی می توان ایراد را برطرف کرد.
برای تعمیر موتورهای صنعتی، استفاده از تجهیزات حفاظت فردی و همچنین تجهیزات مناسب برای تعمیر حرفه ای اهمیت زیادی دارد. بنابراین باید در کنار دیگر نکات، این موارد را نیز در نظر گرفت.

سرویس و نگهداری الکتروموتور صنعتی

یکی از اقدامات مهم برای اطمینان از عملکرد مناسب الکتروموتور صنعتی، سرویس و نگهداری منظم آن است. در واقع این تجهیزات به نگهداری مداوم نیاز دارند. برخی از سرویس ها باید روزانه و برخی به صورت هفتگی صورت بگیرد. برخی از سرویس ها نیز برای بازه های زمانی یک ماهه، سه ماهه، شش ماهه و یکساله هستند.
برای انجام سرویس های روزانه و هفتگی موتور صنعتی هر روز باید پس از اتمام کار، گرد و غبار، روغن و دیگر کثیفی ها را از سطح موتور پاک کرد، زیرا در این صورت فرآیند خنک کاری آن بهتر انجام می شود. هر روز باید صدا و دمای موتور را چک کرد. زیرا همانطور که در مطالب قبلی نیز عنوان شد، خرابی سیم پیچ و خروج روتور از حالت تعادل منجر به ایجاد لرزش و صداهای غیر معمول نظیر تق تق یا وز وز موتور می شود.
پس در بررسی و سرویس های روزانه موتور، باید میزان دمای آن را با استفاده از لمس بدنه موتور یا دماسنج مادون قرمز بررسی کرد. یکی دیگر از اقدامات مهمی که در بررسی های هر روزه موتور باید صورت بگیرد، بررسی کابل ها و اتصالات آن است، زیرا خوردگی کابل ها و اتصالات الکتریکی و یا محکم نبودن جعبه ترمینال در محل نصب، بسیار خطرناک است و عدم توجه و رفع به موقع این مشکلات، با خطر آتش سوزی به همراه خواهد بود.
همانطور که عنوان شد سرویس های دوره ای موتور صنعتی بر اساس شرایط محیطی که موتور در آن استفاده می شود، در بازه های زمانی ماهانه، سه ماهه، ۶ ماهه و سالانه صورت می گیرد. در سرویس های دوره ای باید اقدامات مختلفی نظیر روانکاری بلبرینگ ها، بررسی اتصالات الکتریکی موتور، بررسی سیم پیچی موتور انجام شود. برخی از سرویس های رایج سرویس های دوره ای موتورهای صنعتی به شرح زیر است.

• روانکاری بلبرینگ ها

بلبرینگ های الکتروموتورهای صنعتی باید با استفاده از روغن یا گریس مناسب، بر اساس شرایط محیط، در بازه های زمانی مشخص روانکاری شود. ناگفته نماند که برای روان کاری بلبرینگ های الکتروموتور، باید از گریس و روغن به اندازه مناسب استفاده شود. زیرا زیاده روی و یا استفاده کم به سلامت موتور آسیب می زند. همچنین بهترین فواصل برای روان کاری بلبرینگ های الکتروموتور صنعتی، فواصلی است که توسط شرکت سازنده توصیه شده است.

• تمیزکاری سیستم خنک کننده

دیگر اقداماتی که در سرویس های دوره ای الکتروموتور باید صورت بگیرد، تمیزکاری سیستم خنک کننده آن است. پره ها و فن الکتروموتورهای صنعتی در طول زمان در معرض گرد و غبار و آلودگی های محیطی قرار دارد. به همین دلیل، برای اینکه پره ها و فن بتوانند برای خنک سازی سیم پیچ الکتروموتور جریان هوای کافی فراهم کنند، باید در بازه های زمانی مشخص بررسی و تمیز شوند.

• تمیزکاری دریچه های ورودی و خروجی هوا

دریچه های ورودی و خروجی هوا نیز در طول زمان بر اساس شرایط کاری الکتروموتور ممکن است مسدود شوند، بنابراین دیگر اقداماتی که در بررسی های دوره ای باید صورت بگیرد، مشاهده وضعیت دریچه ها و پاکسازی آن ها است.

• اندازه‌گیری پارامترهای الکتریکی در سرویس‌های دوره‌ای

یکی از مهم‌ترین اقداماتی که باید در سرویس‌های دوره‌ای الکتروموتور انجام شود، اندازه‌گیری پارامترهای الکتریکی و اطمینان از نرمال بودن ولتاژ ورودی و جریان مصرفی موتور است. این اندازه‌گیری‌ها باید هم در حالت بی‌بار و هم تحت بار انجام شوند تا هرگونه تغییر غیرعادی در عملکرد موتور به‌موقع شناسایی گردد.

• بررسی مقاومت سیم‌پیچ با دستگاه میگر

در کنار بررسی ولتاژ و جریان، اندازه‌گیری مقاومت سیم‌پیچ نیز از بخش‌های حیاتی بازرسی‌های دوره‌ای است. برای این کار، باید در بازه‌های زمانی مشخص از دستگاه میگر استفاده شود تا مقاومت عایقی سیم‌پیچ ارزیابی و در صورت نیاز، اقدامات تعمیر یا تعویض انجام گیرد. این فرایند به شناسایی زودهنگام خرابی‌ها و افزایش عمر مفید موتور کمک می‌کند.

• بررسی وضعیت همراستایی کوپلینگ ها با موتور

برای بررسی وضعیت مکانیکی الکتروموتور در سرویس های دوره ای، باید همراستایی کوپلینگ با موتور و دستگاهی که به آن متصل است، بررسی شود. این کار از فرسودگی زود هنگام کوپلینگ و بلبرینگ ها جلوگیری می کند. زیرا هنگامی که کوپلینگ ها به صورت هم راستا به فعالیت خود ادامه دهند، میزان لرزش موتور در حین کار کم می شود و در نتیجه احتمال آسیب به بلبرینگ ها و کوپلینگ کاهش پیدا می کند. وضعیت اتصالات موتور به شاسی و پایه های آن نیز باید در سرویس های دوره ای مورد بررسی قرار بگیرد.

• انجام تست های تخصصی در سرویس های سالانه

سرویس های تخصصی نظیر تست مقاومت عایق کابل، است سیم پیچ، تست بالانس روتور و تعویض بلبرینگ ها از جمله مواردی هستند که در سرویس های سالانه موتور باید مورد ارزیابی قرار بگیرند.
ناگفته نماند که سرویس و نحوه نگهداری از الکتروموتور صنعتی حتماً باید مطابق با دستورالعمل های سازنده صورت بگیرد و همه توصیه های شرکت سازنده برای سرویس و نگهداری مورد توجه قرار بگیرد.

اهمیت سرویس و نگهداری پیشگیرانه

همانطور که در مطلب قبلی نیز به این نکته اشاره شد، توجه به سرویس های دوره ای و نگهداری درست از موتور اهمیت بسیار زیادی دارد و به صورت مستقیم بر طول عمر آن تاثیر می گذارد. همچنین توجه به سرویس های دوره ای و تعمیر به موقع الکتروموتورهای صنعتی، هزینه های عملیاتی و تعمیراتی آن ها را تا حدود زیادی کاهش می دهد. زیرا تعمیر به موقع، بسیاری از خرابی های کوچک و جزئی از بروز خرابی های بزرگ جلوگیری می کند.
به عنوان مثال، هنگامی که ایرادهای موجود در بلبرینگ موتور به موقع شناسایی و برطرف شود، روتور و استاتور آن در معرض آسیب های جدی و پرهزینه قرار نمی گیرند. هزینه تعمیر روتور و استاتور موتور بسیار بالا است و یکی از مهم ترین عواملی که منجر به خرابی این قطعات می شود، عدم سرویس و یا تعویض به موقع بلبرینگ های موتور است.
دیگر مزیت سرویس به موقع الکتروموتورهای صنعتی، افزایش بهره وری انرژی است. معمولاً هنگامی که فن موتور به موقع تمیز و بلبرینگ های آن به موقع روان کاری می شوند، عملکرد و میزان مصرف انرژی آن نیز تا حدود زیادی بهینه می شود. همچنین محکم بودن اتصالات، میزان راندمان موتور را بالا و مصرف انرژی موتور صنعتی را کاهش می دهد.
افزایش طول عمر تجهیزات و کاهش میزان فرسودگی آن ها نیز از دیگر مزایای سرویس به موقع الکتروموتورها است. به عنوان مثال، زمانی که روتور همیشه به صورت بالانس و در حالت تعادل کار می کند، قطعات مهم آن کمتر در معرض فرسودگی قرار می گیرد و در نتیجه عمر مفید موتور بالا می رود.
همانطور که عنوان شد، الکتروموتورهای صنعتی جزو سرمایه های مهم بسیاری از صنایع به شمار می روند و عدم نگهداری پیشگیرانه به شدت این سرمایه های مهم را در معرض آسیب قرار می دهد. سرویس و تعمیر به موقع الکتروموتورها از توقف های ناخواسته آن ها و همچنین کاهش و ایجاد اختلال در فرآیند تولید جلوگیری می کند و از این طریق صنایع مهم را از ضررهای مالی بزرگ دور نگه می دارند.
سلامت و ایمنی کاربران این موتورها نیز به شدت تحت تاثیر عملکرد درست آن ها قرار دارد. در واقع، اگر موتورها به موقع تعمیر و سرویس نشوند، احتمال وقوع بسیاری از حوادث ناگوار نظیر آتش سوزی و سقوط وجود دارد. بنابراین برای حفظ ایمنی و سلامت کاربران الکتروموتورها در صنایع مختلف، باید به سرویس و تعمیر به موقع آن ها به صورت ویژه اهمیت داد.

برنامه های نگهداری الکتروموتور صنعتی

برای نگهداری موتور صنعتی باید برنامه های منظمی وجود داشته باشد و باید این تجهیزات متناسب با برنامه ریزی های از پیش تعیین شده، به صورت مرتب در بازه های زمانی مشخص تعمیر و سرویس شوند.
به طور کلی، برنامه های نگهداری از الکتروموتورهای صنعتی شامل نگهداری پیشگیرانه، نگهداری مبتنی بر شرایط، نگهداری اصلاحی و نگهداری پیش بینانه است. در هر کدام از این برنامه ها برای نگهداری از الکتروموتور، باید اقدامات خاصی صورت بگیرد
به عنوان مثال، در برنامه نگهداری پیشگیرانه، باید یک سری بازرسی ها نظیر بررسی های چشمی، شنیداری و لمسی به همراه روان کاری و تمیزکاری موتور صورت بگیرد. همچنین سفت کردن اتصالات، بررسی سطح مایعات و انجام یک سری تست های دوره ای از جمله مواردی هستند که در برنامه نگهداری پیشگیرانه باید مورد توجه قرار بگیرند.
در نگهداری مبتنی بر شرایط، یک سری اقدامات بر اساس وضعیت واقعی موتور صورت می گیرد. در این برنامه باید با استفاده از داده هایی که توسط ابزارهای اندازه گیری یا سنسورها به دست می آیند، برای سرویس و نگهداری از موتور، اقدامات خاصی را انجام داد. به عنوان مثال، اگر با توجه به اطلاعات به دست آمده از سنسورها مشخص شود که موتور ارتعاش دارد، باید اقدامات لازم برای شناسایی ریشه مشکل و رفع آن صورت بگیرد.
برنامه نگهداری اصلاحی برای مواقعی است که موتور از کار افتاده و خراب شده باشد. در این موقع، باید برای تعمیر و بازگردانی موتور به حالت عملیاتی، یک سری اقدامات صورت بگیرد.
به عنوان مثال، در اولین مرحله باید ایراد موجود در موتور و علت اصلی آن شناسایی و برطرف شود. برنامه نگهداری پیش بینانه، وضعیت موتور و طول عمر قطعات آن را با استفاده از الگو ریتم های پیشرفته و داده های تاریخی را مورد پیش بینی قرار می دهد.

سوالات متداول (الکتروموتورهای صنعتی)

1. مهم ترین چالش در تعمیر سیم پیچی موتورهای فولادی چیست و چگونه می توان با آن مقابله کرد؟

چالش اصلی که الکتروموتورهای صنعتی با آن مواجه هستند شامل دمای بالا و حرارت زیاد است و برای مقابله با این چالش ها باید از عایق های مقاوم در برابر حرارت، تمیزکاری دوره ای، و تعمیر و سرویس مداوم کمک گرفت.

2. چه عواملی باعث کاهش عمر مفید سیم پیچی الکتروموتورها در صنعت سیمان می شود و راهکارهای جلوگیری از آن چیست؟

عوامل مختلفی نظیر گرد و غبار، دمای بالا، مواد شیمیایی، نوسانات ولتاژ و رطوبت طول عمر مفید سیم پیچ الکتروموتورها در صنعت سیمان را کاهش می دهد و راهکارهایی نظیر استفاده از عایق های مقاوم در برابر این عوامل، پوشش دقیق سیم پیچ ها و رعایت استانداردهای ایمنی برای رفع این چالش ها موثر هستند.

3. چرا سرویس و نگهداری منظم الکتروموتورهای صنعتی اهمیت دارد؟

سرویس و نگهداری منظم الکتروموتورهای صنعتی موجب افزایش طول عمر، کاهش هزینه های تعمیر، افزایش بهره وری انرژی، و حفظ ایمنی آنها می شود.

4. علائم رایج خرابی موتور جرثقیل چیست؟

علائم رایج خرابی موتور جرثقیل شامل صدای غیر عادی، لرزش، افزایش دما، چرخش کند یا عدم چرخش، و بوی سوختگی است.

5. چگونه می توان از ورود ذرات خارجی و گرد و غبار به داخل سیم پیچ موتورهای صنعتی جلوگیری کرد؟

با استفاده از عایق های مناسب که در برابر نفوذ گرد و غبار مقاوم هستند و پوشش دقیق سیم پیچ ها می توان از ورود این ذرات به داخل سیم پیچ الکتروموتورهای صنعتی جلوگیری کرد.

6. چرا تعمیر به موقع موتورهای صنعتی در صنایع سنگین از نظر اقتصادی و ایمنی اهمیت دارد؟

تعمیر به موقع موتورهای صنعتی از نظر اقتصادی مانع از توقف خط تولید، هزینه های بالای تعمیرات و کاهش تولید و از نظر ایمنی، مانع از بروز حوادث خطرناک مانند آتش سوزی و انفجار و آسیب به کارکنان می شود.