تعمیر الکتروموتور موتوژن

تعمیر الکتروموتور موتوژن به دقت و تخصص بالا نیاز دارد. زیرا این دسته از تجهیزات ساختار پیچیده ای دارند و اگر به واسطه افراد متخصص تعمیر نشوند، پس از تعمیر عملکرد مناسبی ارائه نمی دهند. افراد متخصص به دلیل آشنایی با روش های تخصصی عیب یابی و تسلط بر مراحل تعمیر تخصصی، در کمترین زمان ممکن ایراد موجود در دستگاه را با کمترین هزینه برطرف می کنند.

معرفی الکتروموتورهای موتوژن

الکتروموتورهای موتوژن به واسطه یکی از برجسته ترین تولیدکنندگان الکتروموتور در ایران تولید می شوند. در واقع موتوژن یک برند مطرح ایرانی است. این برند انواع مختلف موتورهای الکتریکی تک فاز و سه فاز با توان های مختلف را برای صنایع گوناگون با کیفیت مطلوب تولید و ارائه می کند. محصولات متون دوام و راندمان بالا و همچنین قابلیت اطمینان مناسبی دارند.

چرا تعمیر الکتروموتور موتوژن باید تخصصی انجام شود؟

تعمیر الکتروموتور موتوژن به دلایلی که در ادامه به آن ها اشاره خواهد شد، حتماً باید به دست افراد متخصص و به صورت تخصصی صورت بگیرد.

• پیچیدگی ساختار

تعمیر الکتروموتورها، مخصوصاً تعمیر الکتروموتورهای صنعتی، ساختار پیچیده ای دارند. این تجهیزات از بخش های مختلفی نظیر سیم پیچ، سیستم خنک کننده و جداره الکتریکی تشکیل شده‌اند. مونتاژ و دمونتاژ این قطعات کاملاً تخصصی است. از این رو باید با دقت و مهارت بالایی انجام شود.

• تخصص فنی

یک تعمیرکار تا زمانی که با اصول کار موتورهای الکتریکی، انواع خرابی ها، نحوه عیب یابی دقیق و روش های صحیح تعمیر به طور کامل آشنا نباشد، هرگز نمی تواند در این حوزه عملکرد قابل اطمینانی ارائه دهد.

• استفاده از ابزار مناسب

تعمیر تخصصی الکتروموتورها به تجهیزات و ابزار دقیق تخصصی مخصوص نیاز دارد. این تجهیزات فقط در کارگاه های مخصوص و مجهز موجود است.

• حفظ راندمان و عمر مفید

تعمیر غیر تخصصی به این موتورها آسیب می زند و در نتیجه موجب کاهش راندمان و طول عمر مفید آن ها می شود.

مشکلات و خرابی های رایج در الکتروموتورهای موتوژن

برخی از مشکلات و خرابی های متداول در الکتروموتورهای موتوژن شامل موارد زیر است.

• داغ شدن بیش از حد موتور

این مشکل معمولاً به دلیل خرابی سیستم خنک کننده، سیم پیچ، یا اضافه بار رخ می دهد.

• کاهش سرعت یا قدرت

وجود مشکل و خرابی در سیم پیچ ها یا یاتاقان های الکتروموتورها موجب افت ولتاژ و کاهش سرعت یا قدرت موتور می شود.

• لرزش و صداهای غیرعادی

زمانی که موتور در یک شرایط تراز قرار نگیرد یا یاتاقان های آن خراب و شل باشد، در حین کار دچار لرزش می شود. در نتیجه صداهای غیرعادی تولید می کند. لازم به ذکر است که اگر اتصالات شل باشند نیز موتور دچار لرزش و صداهای غیرعادی می شود.

• روشن نشدن موتور

ایراد در منبع تغذیه، خرابی اتصالات الکتریکی، خرابی خازن در موتورهای تک فاز و سوختگی سیم پیچی الکتروموتور، از شایع ترین دلایلی هستند که موجب می شوند الکتروموتور روشن نشود.

• بوی سوختگی و دود

وجود اتصالی در موتور یا سوختگی آن منجر به انتشار بوی سوختگی و دود می شود.

• خرابی یاتاقان ها

اگر یاتاقان های الکتروموتور موتوژن خراب باشد، دستگاه در حین کار دچار لرزش می شود و در نهایت موتور گیرپاژ می کند.

روش های عیب یابی الکتروموتور موتوژن

فرایند عیب یابی الکتروموتور موتوژن طی مراحل زیر انجام می شود.

• بررسی ظاهری

برای اطمینان از عدم وجود نشانه های سوختگی، آسیب فیزیکی، نشتی روغن یا شلی اتصالات ابتدا موتور باید از نظر ظاهری به دقت بررسی شود.

• تست با مولتی متر

در گام بعدی، برای اندازه گیری مقاومت سیم پیچ ها و اطمینان خاطر از عدم قطعی یا اتصال کوتاه و همچنین تست پیوستگی و بررسی خازن، باید با مولتی متر مقاومت سیم پیچ ها تست شوند.

• بررسی یاتاقان ها

در این مرحله باید برای بررسی صدای موتور دستگاه را روشن کرد. اگر موتور با صدای عادی کار کند و دچار لرزش نشود یاتاقان‌ های آن سالم هستند.

• تست بار

در این مرحله برای بررسی عملکرد موتور تحت بار واقعی و تشخیص مشکلات مربوط به اضافه بار یا کاهش راندمان، باید از تست بار کمک گرفت

• تست با دستگاه های تخصصی

در صورت نیاز باید با استفاده از دستگاه هایی نظیر تستر مقاومت عایقی یا اسیلوسکوپ به صورت دقیق تر مشکلات سیم پیچی و الکتریکی را بررسی و ارزیابی کرد.

سیم پیچی الکتروموتور موتوژن

سیم پیچی یکی از بخش های مهم و اصلی الکتروموتورها محسوب می شود. در صورتی که سیم پیچ آسیب ببیند یا بسوزد، موتور به تعمیر اساسی نیاز دارد. در برخی موارد سیم پیچ باید به طور کامل تعویض شود. در برخی موارد نیز فرایند سیم پیچی باید مطابق با مراحل زیر مجدد انجام شود.

• باز کردن موتور برای خارج سازی سیم پیچ سوخته

این فرایند به دقت، مهارت و تسلط بالایی نیاز دارد. زیرا در غیر این صورت اجزای موتور آسیب می بیند.

• تمیز کاری استاتور

حتماً باید تمامی بقایای سیم پیچ قبلی به طور کامل تخلیه شود. از این رو تعمیرکار با دقت تمامی شیارهای استاتور را تمیز می کند.

• ساخت سیم پیچ جدید

برای این منظور باید از سیم لاکی با قطر، تعداد دور، نوع، جنس مشخص و مطابق با استانداردهای کارخانه استفاده کرد و یک سیم پیچ جدید ساخت.

• قرار دادن سیم پیچ در شیارهای استاتور

در گام بعدی باید سیم پیچ ها با عایق های مناسب در شیارهای استاتور قرار بگیرند.

• اتصال سر و ته سیم پیچ ها

سپس باید مطابق با نقشه های سیم کشی موتور، سر و ته سیم پیچ ها به دستگاه متصل شود.

• عایق کاری و لاک گیری

جهت افزایش استحکام مکانیکی و مقاومت الکتریکی سیم پیچ ها، حتماً باید فرایند عایق کاری با دقت انجام شود.

• مونتاژ مجدد موتور

در مرحله پایانی باید روتور، یاتاقان ها و پوسته موتور با دقت در محل خود نصب شوند.

مراحل تعمیر تخصصی الکتروموتور موتوژن

الکتروموتورهای موتوژن مطابق با مراحل زیر به صورت تخصصی تعمیر می شوند.

• ثبت مشخصات

در اولین گام باید مشخصات و اطلاعات موتور نظیر شماره سریال و مشکل موتور از مشتری دریافت و ثبت شود.

• عیب یابی اولیه

سپس باید با توجه به تخصص خود و همچنین با استفاده از تکنیک های مختلف عیب یابی، به دقت دستگاه را بررسی کرد و مشکلات اولیه موجود در آن را شناسایی نمود.

• دمونتاژ موتور

در این مرحله برای تعمیر، باید قطعات و اجزای موتور به دقت از هم باز شوند.

• تعمیر یا تعویض قطعات معیوب

پس از مونتاژ موتور، بر اساس شرایط، باید قطعات قابل تعمیر را تعمیر و موارد غیرقابل تعمیر را تعویض کرد. قطعات معمولاً شامل سیم پیچ، یاتاقان، شفت و اجزای الکتریکی هستند.

• تمیزکاری و روغن کاری

قبل از مونتاژ، قطعات باید تمام آن ها را کاملاً تمیز کرد. همچنین در صورت نیاز باید یاتاقان ها را با روغن و گریس مناسب روغن کاری نمود.

• مونتاژ موتور

در این مرحله باید با دقت تمامی قطعات را به حالت اولیه بر روی موتور قرار داد.

• تست عملکرد

در این مرحله ابتدا باید موتور بدون بار در حالت روشن بررسی شود. سپس برای اطمینان از صحت عملکرد آن و اطمینان خاطر از عدم وجود صدا و لرزش اضافی، باید تحت بار نیز موتور را تست کرد.

• تحویل به مشتری

در مرحله پایانی موتور باید به همراه گزارش کار و گارانتی تعمیر به مشتری ارائه شود.

قیمت تعمیر و سیم پیچی الکتروموتور موتوژن

قیمت تعمیر و سیم پیچی الکتروموتور موتوژن تحت تأثیر عوامل مختلفی نظیر موارد زیر قرار دارد.

• توان و سایز موتور

معمولاً هزینه تعمیر موتورهایی که توان و سایز بالاتری دارند نسبت به موتورهای کوچک تر بالاتر است.

• نوع خرابی

نوع خرابی نیز به صورت مستقیم روی هزینه های تعمیر تأثیر می گذارد. به عنوان مثال تعویض یاتاقان ها و سیم پیچی کامل الکتروموتور هزینه بالایی می برد.

• دستمزد تعمیرکار

معمولاً هر چقدر تخصص و شهرت تعمیرگاه و تعمیرکار بالاتر باشد، هزینه های تعمیر بالا می رود. در عوض الکتروموتور با کیفیت بهتری تعمیر می شود.

 چه زمانی تعمیر الکتروموتور موتوژن به صرفه نیست؟

در برخی شرایط نظیر موارد زیر، خرید یک الکتروموتور جدید به صرفه تر از تعمیر الکتروموتور قدیمی است.

• آسیب شدید بدنه یا شفت موتور، نظیر ترک خوردگی شدید یا تاب شفت
• سوختگی کامل سیم پیچ به همراه تغییر شکل و آسیب جدی هسته آهنی استاتور
• هزینه بالای تعمیر نسبت به قیمت موتور نو
• قدمت زیاد موتور و عدم اطمینان از عملکرد بلندمدت آن
• عدم دسترسی به قطعات یدکی موتور برای تعمیر موتورهای کمیاب و گران قیمت

 پرسش های متداول

۱. پیچیدگی ساختاری الکتروموتورهای موتوژن چه اهمیتی در تعمیر دارد؟

الکتروموتورها ساختار پیچیده ای دارند. از این رو مونتاژ و دمونتاژ آن ها به مهارت و دقت بالایی نیاز دارد.

۲. چه عواملی باعث افزایش هزینه تعمیر و سیم پیچی الکتروموتور موتوژن می شوند؟

عواملی مانند توان و سایز بالاتر موتور، نوع خرابی و میزان تخصص و شهرت تعمیرگاه بر هزینه تعمیر تأثیر مستقیم دارند.

۳. رایج ترین علائم خرابی یاتاقان ها در این موتورها چیست؟

خرابی یاتاقان ها معمولاً با لرزش موتور در حین کار، تولید صداهای غیرعادی و در نهایت منجر به گیرپاژ موتور می شود.

۴. در چه شرایطی تعمیر الکتروموتور موتوژن توجیه اقتصادی ندارد؟

زمانی که بدنه، شفت و هسته آهنی استاتور آسیب جدی ببیند یا هزینه تعمیر از قیمت موتور نو بالاتر برود تعمیر آن به صرفه نیست.