سرویس و نگهداری الکتروموتور صنعتی
سرویس بهموقع و نگهداری الکتروموتور صنعتی اهمیت بسیار زیادی دارد، زیرا مانع از خرابیهای ناگهانی و توقف کامل خط تولید میشود. خرابیهای پیشبینینشده و توقف خط تولید، زیانهای مالی قابل توجهی به تولیدکنندگان وارد میکند و در صنایع بزرگ، بیتوجهی به سرویس و تعمیر الکتروموتور صنعتی در صنایع بزرگ حتی میتواند ایمنی و سلامت پرسنل را نیز به خطر بیندازد. بنابراین میتوان گفت سرویس و نگهداری دورهای الکتروموتورهای صنعتی بههیچوجه هزینه اضافی محسوب نمیشود، بلکه انجام بهموقع این اقدامات، یک سرمایهگذاری استراتژیک برای بهینهسازی عملکرد تجهیزات و افزایش بهرهوری در بلندمدت به شمار میرود.
اهمیت سرویس و نگهداری الکتروموتورهای صنعتی
نگهداری درست و سرویس به موقع الکتروموتورهای صنعتی به دلایلی که در ادامه به آنها اشاره خواهد شد اهمیت بسیار زیادی دارد.
- کاهش ریسک توقف تولید
یکی از پیامدهای عدم سرویس به موقع الکتروموتورهای صنعتی، خرابی های ناگهانی و توقف خط تولید است.
- بهینه سازی راندمان و عملکرد موتور
موتورهایی که به صورت مرتب روانکاری و سرویس می شوند، اتصالات سفت و تهویه مؤثری دارند. همچنین انرژی کمتری مصرف می کنند. از این رو، سرویس به موقع به صورت مستقیم موجب کاهش هزینه های عملیاتی می شود.
- افزایش طول عمر مفید
با رفع به موقع مشکلات جزئی نظیر سایش بلبرینگ یا ضعف عایق بندی، از ایجاد خرابی های بزرگ و پرهزینه در الکتروموتورها جلوگیری شده و همچنین عمر مفید آنها تا حدود زیادی افزایش پیدا می کند.
مزایای نگهداری و سرویس دوره ای الکتروموتورها
برخی از مزایای مهم سرویس دوره ای الکتروموتورها شامل گزینه های زیر است.
- صرفه جویی مالی
تعمیر به موقع الکتروموتورها از ایجاد خرابی های بیشتر جلوگیری کرده و موجب کاهش هزینه های تعمیر الکتروموتور و نگهداری آن می شود.
- افزایش ایمنی
وجود ایراد فنی در الکتروموتورها با پیامدهایی نظیر افزایش دما، ارتعاشات سنگین، ایجاد اتصال و خطرات ایمنی ناشی از این موارد همراه است. از این رو، سرویس منظم الکتروموتورها به صورت مستقیم با ایمنی این تجهیزات ارتباط دارد.
- حفظ گارانتی
بسیاری از خدمات گارانتی منوط به انجام سرویس دوره ای به واسطه تکنسین های مجاز است. از این رو، تولیدکنندگانی که نسبت به سرویس های دوره ای موتور بی تفاوت هستند، امکان بهره برداری از خدمات گارانتی را از دست می دهند.
اقدامات پیشگیرانه در نگهداری الکتروموتور صنعتی
برای نگهداری بهینه از الکتروموتورهای صنعتی انجام اقدامات پیشگیرانه زیر لازم و ضروری است.
- کنترل حرارت موتور با اندازه گیری دمای بدنه و یاتاقان ها
- روانکاری به موقع با استفاده از گریس و روغن مناسب
- بررسی ارتعاشات با استفاده از لرزش سنج
- بررسی منظم تمامی اتصالات الکتریکی، وضعیت اتصال کابل ها، اتصالات زمین و اتصالات ترمینال
- تست عایق از طریق تست مگومتر به صورت دوره ای جهت اطمینان از سلامت عایق پیچ ها
مراحل استاندارد سرویس و نگهداری الکتروموتور
سرویس کامل و نگهداری دوره ای الکتروموتورهای صنعتی طی مراحل زیر انجام می شود.
- ایمن سازی
در اولین گام برای ایمن سازی موتور، باید منبع تغذیه به طور کامل قطع و جهت جلوگیری از راه اندازی تصادفی، تجهیزات قفل شوند.
- بازرسی خارجی
سپس باید بدنه موتور به طور کامل تمیز شود. همچنین برای بررسی آسیب های احتمالی، محفظه فن و بدنه باید به طور کامل مورد بررسی قرار بگیرد.
- بازرسی مکانیکی
در صورت نیاز باید برای بازرسی مکانیکی، روغن قدیمی تخلیه و روغن مناسب جدید استفاده شود. همچنین در این مرحله باید وضعیت یاتاقان ها، روتور و استاتور نیز مورد بررسی قرار بگیرد.
- بازرسی الکتریکی
برای بازرسی الکتریکی الکتروموتور، باید مقاومت عایق و وضعیت فازها از طریق تست مقاومت عایقی و تست اهمی سیم پیچ ها ارزیابی شود.
بررسی علائم خرابی در الکتروموتورها
تشخیص به موقع خرابی های کوچک و رفع به موقع آن ها یکی از نکات مهم و کلیدی برای استفاده بهینه در طولانی مدت از الکتروموتورها است. برخی از علائم خرابی رایج در الکتروموتورها شامل گزینه های زیر است.
- افزایش غیرعادی دما
افزایش دمای غیرعادی در الکتروموتورها معمولا به دلیل اضافه بار، روانکاری نامناسب، انسداد مسیر هوا و خرابی فن رخ می دهد.
- صدای غیرعادی یا ارتعاش
خرابی یاتاقان ها، عدم هم راستایی، شل بودن پایه ها یا پیچ ها، کج بودن روتور از جمله مشکلاتی هستند که منجر به ایجاد صدای غیرعادی و ارتعاش در الکتروموتورها می شوند.
- دود و بوی سوختگی
خرابی عایق سیم پیچ یا بار بیش از حد منجر به ایجاد دود و بوی سوختگی در موتور های الکتریکی می شود.
- جریان نامتعادل و افت ولتاژ
این مشکل معمولاً به دلیل خرابی اتصالات الکتریکی یا وجود مشکلات جدی در سیم پیچی الکتروموتور مشاهده می شود.
- نشت روغن
نشت روغن نیز یکی از مشکلات رایج در الکتروموتورها به شمار می رود و این ایراد اغلب به دلیل خرابی یاتاقان و کاسه نمد به وجود می آید.
روش های استاندارد عیب یابی الکتروموتور سنگین
عیب یابی درست و اصولی الکتروموتورهای سنگین یک فرایند تخصصی محسوب می شود و حتماً باید به واسطه کسانی که در این حوزه ماهر و باتجربه هستند صورت بگیرد. به طور کلی متخصصان با استفاده از روش های زیر بسیاری از عیب و ایرادهای الکتروموتورهای سنگین را شناسایی می کنند.
- تست بدون بار و اندازه گیری جریان و ولتاژ در حالت بی باری جهت تعیین وضعیت اولیه موتور
- تست بار کامل و مقایسه جریان مصرفی واقعی با جریان نامی روی پلاک موتور
- تحلیل جریان جهت تشخیص مشکلات داخلی روتور یا استاتور
- بررسی منبع تغذیه جهت اطمینان از کیفیت برق ورودی
چک لیست نگهداری دوره ای الکتروموتور پرقدرت
چک لیست نگهداری دوره ای الکتروموتور پرقدرت باید بر اساس ساعت کارکرد (مثلاً هر ۵۰۰۰ ساعت) یا یک زمان خاص (مثلاً به صورت سالانه) تنظیم شود. بطور کلی در بازه های زمانی مشخص، موارد زیر بر اساس میزان کارکرد و شرایط محیطی باید بررسی شوند.
- تمیزی محیطی جهت اطمینان از تنظیم محفظه موتور، پوشش فن و پره های خنک کننده
- بازرسی روانکاری یاتاقان ها جهت بررسی سطح و وضعیت روانکار موجود در محفظه یاتاقان ها
- اندازه گیری دما و ثبت دمای بدنه موتور و نقاط اصلی یاتاقان ها
- تحلیل ارتعاشات با استفاده از دستگاه لرزش سنج جهت ثبت میزان ارتعاشات شعاعی و محوری
- بررسی اتصالات الکتریکی در جعبه ترمینال
- تست عایق سیم پیچ برای اطمینان از سلامت عایق سیم پیچ های استاتور و روتور
- بررسی هم راستایی شفت جهت جلوگیری از سایش سریع یاتاقان ها
اقدامات ضروری قبل، حین و بعد از سرویس الکتروموتور
- قبل از سرویس
قبل از اقدام به سرویس باید مراتب امر حتماً به بخش تولید اطلاع رسانی شود تا برنامه ریزی های لازم برای زمان توقف صورت بگیرد. همچنین باید تمامی ابزارهای لازم، قطعات یدکی مورد نیاز برای سرویس و تعمیر و همچنین روغن مناسب جهت روانکاری تهیه شود.
- در حین سرویس
در حین سرویس تعمیرکار باید همه نکات ایمنی فردی را رعایت کند. تهیه چک لیست خرابی ها و انجام تست های اندازه گیری در حین مونتاژ از دیگر اقداماتی هستند که تعمیرکار باید در حین سرویس انجام دهد.
- پس از سرویس
پس از سرویس سیستم باید به طور کامل با رعایت دستورالعمل های دقیق به حالت عملیاتی برگردانده شود. همچنین قبل از راه اندازی، همه تست های راه اندازی باید انجام شده و پارامترهای عملکردی موتور در دفترچه سوابق آن ثبت شود.
تأثیر سرویس منظم بر کاهش خرابی و هزینه تعمیرات
سرویس منظم موتور تأثیر بالقوه ای بر کاهش خرابی و هزینه های تعمیرات الکتروموتور دارد. زیرا در صورت سرویس منظم، ایرادهای جزئی به موقع شناسایی و برطرف می شوند. به طور کلی، سرویس به موقع الکتروموتور حدود ۲۰ الی ۵۰ درصد هزینه تعمیرات اضطراری را کاهش می دهد و عمر مفید موتور را دو برابر می کند.
هر چند وقت یک بار باید الکتروموتور سرویس شود؟
تعیین بازه زمانی مناسب برای سرویس الکتروموتور به نوع موتور، شرایط موتور، میزان بار کاری و ساعت کارکرد موتور بستگی دارد.
معمولاً موتورهایی که در محیط های تمیز استفاده می شوند و کارکرد سبکی دارند، باید هر دو الی سه سال یک بار به طور کامل سرویس شوند. بازرسی جزئی آن ها نیز هر دو الی سه ماه یک بار لازم است.
صدا و دمای موتورهایی که کارکرد سنگینی دارند و به صورت ۲۴ ساعته استفاده می شوند باید به صورت روزانه و حداکثر هفتگی مورد بررسی قرار بگیرد. همچنین لازم است که به صورت ماهانه میزان جریان و لرزش این موتورها بررسی شود. در هر ۶ ماه الی یک سال نیز باید بسته به نوع گریس و دمای کارکرد، یاتاقان ها تعویض و روانکاری گردند. سرویس کامل و تست عایق الکترموتورها نیز باید هر یک الی دو سال یک بار انجام شود.
سوالات متداول
۱. سرویس دوره ای الکتروموتور چه سودی برای سازمان دارد؟
سرویس دوره ای منجر به کاهش ریسک توقف تولید، بهینه سازی راندمان، افزایش طول عمر مفید و صرفه جویی مالی می شود.
۲. نشانه های مهم خرابی الکتروموتور چیست؟
افزایش غیرعادی دما، صدای غیرعادی و ارتعاش، دود و بوی سوختگی، جریان نامتعادل و نشت روغن از نشانه های مهم خرابی الکتروموتورها هستند.
۳. در مرحله ایمن سازی سرویس چه اقدامی باید انجام شود؟
در مرحله ایمن سازی سرویس باید منبع تغذیه به طور کامل قطع و تجهیزات جهت جلوگیری از راه اندازی تصادفی قفل شوند.
۴. موتورهایی با کارکرد سبک هر چند وقت یک بار باید سرویس کامل شوند؟
این موتورها باید هر دو الی سه سال یک بار به طور کامل سرویس شوند و بازرسی جزئی آن ها هر دو الی سه ماه یک بار لازم است.
۵. سرویس منظم به طور میانگین چقدر هزینه تعمیرات اضطراری را کاهش می دهد؟
سرویس به موقع حدود ۲۰ الی ۵۰ درصد هزینه تعمیرات اضطراری را کاهش و عمر مفید موتور را دو برابر می کند.
مقالات پیشنهادی
